News

Y saith cyntaf i goncro prif dimau Hemisffer y De yng nghrys Coch Cymru

Magnificent Seven
Y saith cyntaf i greu hanes

Am 73 o flynyddoedd, dim ond 45 o chwaraewyr oedd wedi trechu’r Crysau Duon wrth wisgo crys Cymru. Bellach, mae’r grŵp unigryw hwnnw wedi tyfu i 68 o chwaraewyr yn dilyn y fuddugoliaeth ryfeddol o 35-28 ym Mhencampwriaeth y Cenhedloedd.

Mae llwyddiant y penwythnos diwethaf yn fwy anhygoel wrth ystyried mai cyn hynny, dim ond ym 1905,1935 a 1953 y llwyddwyd i drechu Seland Newydd.

Wrth i’r cefnogwyr lifo allan i strydoedd Caerdydd ar ôl iddyn nhw a’r chwaraewyr roi popeth dros yr achos, roedd y tafarndai traddodiadol fel y City Arms, y Cottage, Gwesty’r Angel, y Queen’s Vaults, y Golden Cross a’r Old Arcade o dan eu sang – yn union fel yr oedden nhw 121, 91 a 73 o flynyddoedd ynghynt. Gorfoledd pur!

Byddai peint o gwrw wrth ddathlu ym 1905 wedi costio 1½ ceiniog mewn arian degol, 5c ym 1935, 6ch ym 1953 a thua £5.25 yn 2026.

O ganlyniad i fuddugoliaeth hanesyddol y Sadwrn diwethaf, mae grŵp o chwaraewyr bellach, am y tro cyntaf, wedi trechu’r tri chawr o hemisffer y de wrth chwarae dros Gymru – ac yn naturiol felly maen nhw yn eu seithfed ne’ o’r herwydd!

Mae chwaraewyr o Gymru wedi trechu Seland Newydd, De Affrica ac Awstralia wrth chwarae dros y Llewod yn y gorffennol– RH Williams, Ieuan Evans ac Alun Wyn Jones – ond prin fu’r cyfleoedd i gyflawni ‘Coron Driphlyg’ bersonol gyda Chymru tan yr oes broffesiynol.

Yn ystod ‘Oes Aur’ gyntaf Cymru, ar droad y ganrif ddiwethaf, heriwyd y Crysau Duon ym 1905, y Springboks ym 1906 a’r Wallabies ym 1908. Dim ond dau chwaraewr a chwaraeodd yn y tair gêm – y mewnwr Dickie Owen a’r bachwr George Travers – a chollwyd y gêm yn erbyn y Springboks 11-0.

Daeth y cyfle nesaf yn fuan ar ôl yr Ail Ryfel Byd, pan fu’r Wallabies ar daith ym 1948, y Springboks ym 1951 a’r Crysau Duon ym 1953. Chwaraeodd Ken Jones, Bleddyn Williams a John Gwilliam ym mhob un o’r tair gêm, ond unwaith eto collwyd y gêm yn erbyn De Affrica, y tro hwn o 6-3.

Ym 1969 aeth Cymru ar daith i hemisffer y de i chwarae ddwywaith yn erbyn Seland Newydd ac unwaith yn erbyn Awstralia a blwyddyn yn ddiweddarach, croesawyd De Affrica i Gaerdydd.

Rhoddodd hynny gyfle i chwaraewyr fel JPR Williams, John Dawes, Barry John, Gareth Edwards, Denzil Williams, Delme Thomas, Mervyn Davies a Dai Morris geisio cyflawni curo goreuon hemisffer y de yn ystod y cyfnod hwnnw – ac er y cafwyd buddugoliaeth yn erbyn y Wallabies a gêm gyfartal yn erbyn y Springboks, collwyd yn Seland Newydd.

O ganlyniad i wleidyddiaeth y cyfnod, taith De Affrica i Brydain ym 1969-70 oedd y tro olaf i Gymru chwarae yn eu herbyn tan 1994 ac felly roedd hi’n amhosibl curo tri phrif dîm pendraw’r byd bryd hynny. Ers i Dde Affrica gael eu derbyn yn ôl ar y llwyfan rhyngwladol mae’r gemau yn erbyn tair gwlad hemisffer y de wedi digwydd yn aml – ond dim ond y penwythnos diwethaf y llwyddodd 7 o chwaraewyr i gofnodi buddugoliaethau yn erbyn y Springboks, y Wallabies a’r Crysau Duon yng nghrys Coch Cymru.

Llongyfarchiadau ar gyflawni tipyn o gamp a chreu hanes hefyd.

Chwaraewr

Awstralia

    De Affrica

    Seland Newydd

Adam Beard

2018, 21, 23

    2018 (1, 2)

     2026

Ryan Elias

2021, 23

    2022

      2026

Dillon Lewis

2018, 21

    2018 (1, 2), 22

      2026

Louis Rees-Zammit

2021, 23

     2022

      2026

Nicky Smith

2018

     2016, 18 (1, 2)

      2026

Gareth Thomas

2021, 23

      2022

      2026

Tomos Williams

2018, 21, 23

     2018 (1, 2), 22

      2026

Bydd y capten Dewi Lake yn ymuno â’r clwb dethol yma nhw os gall arwain ei wlad at fuddugoliaeth dros Awstralia heddiw, ar ôl iddo chwarae yn y fuddugoliaeth dros y Springboks yn 2022 a Seland Newydd y mis hwn. Mae Jac Morgan a Dafydd Jenkins eisoes wedi curo Awstralia a Seland Newydd, felly fe fyddan nhw’n awchu i wynebu De Affrica mor fuan ag sy’n bosibl!

Related Topics