Community Newsletter - Cymraeg

Mae rhaglen brentisiaethau Undeb Rygbi Cymru wedi dechrau ar ei hunfed flwyddyn ar ddeg gyda momentwm rhyfeddol, a hynny i raddau helaeth oherwydd y bartneriaeth drawsnewidiol gyda Phrifysgol Metropolitan Caerdydd a gyflwynwyd yn gynnar yn 2024.

Mae’r cydweithrediad hwn wedi rhoi hwb mawr i’r rhaglen, gan gynnig profiadau ymarferol o’r gêm gymunedol i brentisiaid yn ogystal â llwybr academaidd strwythuredig sydd wir yn newid bywydau.

Nodwedd ganolog o’r rhaglen yw’r Dystysgrif Sylfaen Lefel 4 mewn Rheoli a Datblygu Chwaraeon. Mae tair carfan o brentisiaid wedi cwblhau’r cymhwyster ers i’r rhaglen gael ei chyflwyno, ac mae 60% ohonyn nhw yn symud ymlaen i addysg uwch yn dilyn eu blwyddyn gydag Undeb Rygbi Cymru.

Mae’r cymhwyster wedi’i gynllunio i weithio mewn cytgord â gwaith dyddiol y prentisiaid, gan gyfuno cyflwyno ymarferol gyda datblygiad academaidd a chan annog creadigrwydd ar draws y ddau faes.

Dywedodd Carl Scales, Rheolwr Prentisiaethau Datblygu Rygbi Undeb Rygbi Cymru: “Rydym yn hynod falch o’r bartneriaeth rydyn ni wedi’i datblygu gyda Met Caerdydd.

“Mae’n unigryw drwy’r wlad, does dim rhaglen arall debyg iddi, rydyn ni’n cynnig cymhwyster gwych, yn ogystal â phrofiadau bywyd go iawn.

“Maen nhw hefyd yn dod yn fyfyrwyr Met Caerdydd o’r diwrnod cyntaf, ac mae hynny’n hollbwysig. Maen nhw’n cael mynediad llawn i’r un adnoddau a gwasanaethau cymorth a’r rhai sy’n astudio graddau amser llawn.”

Mae’r profiad ymarferol a gynigia’r rhaglen yr un mor werthfawr, a does dim prinder o brofiadau cofiadwy yn ôl Carl sy’n rhedeg y cynllun. “Mae’n roller-coaster!” meddai Carl, “rydym yn ymddiried yn ein prentisiaid i arwain nifer o raglenni a digwyddiadau blaenllaw drwy gydol y flwyddyn, gan gynnwys cynnal gemau yn Stadiwm Principality, digwyddiadau ym Mhalas Buckingham, a chyflwyno digwyddiadau rygbi mewn ysgolion ac mewn clybiau cymunedol ar hyd a lled Cymru.

“Uchafbwynt gwirioneddol yw gweld prentis yn dod o hyd i’w llwybr. Mae gweld ymgeiswyr ifanc yn magu hyder ac yn troi’n weithwyr gwych, yn bobl wych, sy’n barod i dorchi llewys a bwrw i mewn i waith a bywyd, a gwylio eu teithiau o bell, yn rhoi boddhad mawr i mi.”

Cyn hyn, mae’r rhaglen wedi rhoi croeso i rai o sêr y dyfodol, gan gynnwys capten Cymru, Dewi Lake, a’r chwaraewyr rhyngwladol, Kelsey Jones a Kayleigh Powell.

Mae ceisiadau ar gyfer rhaglen 2026/27 yn agor ym mis Mehefin/Gorffennaf, gyda phroses ddethol deuddydd yn digwydd cyn i’r rhaglen ddechrau ym mis Medi.

I’r rhai sydd eisiau clywed y diweddaraf, mae ffurflen mynegi diddordeb eisoes ar gael yma.

Ymunodd Bonnie Miles â rhaglen brentisiaeth Undeb Rygbi Cymru bum mis yn ôl, ac yn y cyfnod byr hwnnw mae hi eisoes wedi magu hyder, pwrpas ac angerdd newydd am y gêm gymunedol.

Cafodd ei hysbrydoli gan ffrind a gwblhaodd y rhaglen, ac fe wnaeth gais yn y gobaith o herio ei hun ac o gael effaith ystyrlon. Dywedodd bod y gefnogaeth gan staff datblygu Undeb Rygbi Cymru wedi newid ei bywyd, gan ei helpu i dyfu’n broffesiynol ac yn bersonol.

Ei huchafbwynt hyd yn hyn? Bod yn rhan o’r Ffordd i’r Principality, lle cafodd brofiad uniongyrchol o weld rygbi yn dod â chymunedau ynghyd ac yn rhoi hwb i hyder pobl o bob oedran.

Mae’r brentisiaeth hefyd wedi ei gosod ar ben ffordd ar gyfer y dyfodol. Cyn ymuno, doedd Bonnie ddim yn siŵr pa lwybr i’w ddilyn. Erbyn hyn, mae hi wedi dysgu am lwybrau gyrfa newydd ac mae’n gobeithio adeiladu dyfodol hirdymor o fewn Undeb Rygbi Cymru.

Dyma ei neges i unrhyw un sy’n meddwl gwneud cais y flwyddyn nesaf: ewch amdani. Nid ennill cymwysterau yw unig nod y rhaglen hon, mae’n daith o gefnogaeth, hunan-gred ac effaith gymunedol go iawn.

Mae Clwb Rygbi Machen wedi cymryd cam pwysig tuag at sicrhau ei ddyfodol hirdymor ers sicrhau cyllid i osod to newydd sbon ar y clwb, ac yna trwy gael grantiau ychwanegol i osod paneli solar a system storio batris. Mae disgwyl i’r gwelliannau hyn leihau costau ynni yn sylweddol, gan sicrhau bod y clwb yn parhau i fod yn lle diogel a chynaliadwy am ddegawdau i ddod.

I lawer yn y pentref, mae Clwb Rygbi Machen yn fwy na chlwb rygbi, mae’n un o gonglfeini’r gymuned gyda 150 mlynedd o hanes. Mae Ysgrifennydd y Clwb Peter Vaughan wedi disgrifio’r clwb fel “cartref rydym yn ei rannu”, i’w ddefnyddio gan chwaraewyr o bob oedran, teuluoedd, gwirfoddolwyr, a chefnogwyr.

Y to a’r paneli solar yw un o gyflawniadau mwyaf y clwb yn y blynyddoedd diwethaf, ac mae wedi digwydd wrth i’r hen do gyrraedd diwedd ei oes. Diolch i ymroddiad Trysorydd y Clwb, Becci Jones, aelod benywaidd cyntaf Pwyllgor Clwb Rygbi Machen mewn 150 mlynedd, llwyddodd y clwb i gael cefnogaeth hanfodol gan bartneriaid, noddwyr, gwirfoddolwyr a chyllid cyfatebol gan Chwaraeon Cymru i wireddu’r prosiect.

Ers cwblhau’r gwaith, mae’r clwb ar ei newydd wedd wedi cynnal ciniawau, seremonïau gwobrwyo, digwyddiadau codi arian, cyfarfodydd, a digwyddiadau cymunedol, ac mae hyd yn oed wedi cael ei ddefnyddio fel canolfan gynnes yn ystod y gaeaf.

Dywedodd y Cadeirydd Paul Crowley fod y datblygiadau yn adlewyrchu ethos y clwb: “Rydyn ni’n deulu yma. Mae croeso i bawb.” Mae Clwb Rygbi Machen eisoes yn edrych ar ragor o welliannau posibl, ac maen nhw’n falch o ddatblygu i fod yn ganolfan gymunedol go iawn.

“Rygbi yw byd Luca Morillo,” yn ôl ei rieni, Janine ac Andrew.

Daw Luca o Gasmoris yn Sir Benfro. Cafodd ei eni 15 wythnos yn gynnar ac mae’n byw gyda pharlys yr ymennydd ac anawsterau dysgu. Rygbi yw ei hoff beth yn y byd.

Syrthiodd mewn cariad â’r gamp wrth wylio ei dad yn chwarae i Abergwaun. Erbyn hyn, Luca yw masgot tîm gallu cymysg y Pembrokeshire Vikings.

Mewn gêm rhwng y Vikings ac Abergwaun fis Mawrth diwethaf, pan oedd Luca yn 12 oed, daeth i’r cae yn ei gadair olwyn a sgoriodd gais a gafodd ei ddathlu gan y ddau dîm.
Yn ddiweddar, cafodd wahoddiad gan Undeb Rygbi Cymru i wylio’r garfan genedlaethol yn hyfforddi ym Mro Morgannwg.

Y Sgarlets yw hoff dîm rygbi Luca, ond mae’n un o ddilynwyr Tottenham Hotspur hefyd, ac fe ddysgodd bod Steve Tandy hefyd yn cefnogi Spurs – yn wahanol i Dewi Lake, sy’n dilyn West Ham!

Uchafbwynt y diwrnod i Luca oedd cwrdd â Blair Murray a Tom Rogers, a roddodd grys Cymru iddo a oedd wedi’i lofnodi gan holl aelodau carfan bresennol Cymru.

Diwrnod arbennig iawn i fachgen arbennig iawn o Sir Benfro.

Gwyliwch stori Luca yma.

Dechreuodd Macron gydweithio ag Undeb Rygbi Cymru yn 2020, ac ers hynny mae eu Cynllun Cymunedol wedi trawsnewid y ffordd y mae clybiau ledled Cymru yn cael gafael ar gitiau chwarae o ansawdd uchel. Ar y dechrau, roedd gwerth £6 miliwn o gymorth ar gael ar gyfer citiau, ond bellach mae’r rhaglen wedi troi’n gynnig Prynu Un, Cael Un Am Ddim arbennig, ac mae’n helpu clybiau i wneud i’w cyllidebau fynd ymhellach nag erioed.

Hyd yn hyn, mae 126 o sefydliadau wedi elwa o’r cynllun, gan gynnwys 76 o glybiau rygbi, 27 o ysgolion a cholegau, a nifer o dimau cynhwysiant. Y llynedd, cafwyd 661 o archebion, gan ddangos pa mor ddibynnol yw cymuned rygbi Cymru ar y gefnogaeth hon.

A yw eich clwb chi wedi manteisio ar gynnig Macron? Os ydych chi eisiau adnewyddu’ch hen git, cefnogi eich adrannau ieuenctid a merched, neu fanteisio ar fwndeli o gyfarpar, mae cynllun Undeb Rygbi Cymru Macron yn cynnig llwybr fforddiadwy a dibynadwy i gael offer o safon.

Rydym yn annog clybiau i gysylltu â ni, i ddysgu am y cynnig, ac i fanteisio i’r eithaf ar y buddsoddiad parhaus hwn mewn rygbi ar lawr gwlad Cymru.

Pobl gyswllt:
Joe Davies – Relationshipmanager@macronstore.co.uk
Matt Harris – Matt@macronstoreebbwvale.co.uk

Rydym yn falch iawn o ddweud bod dau aelod o’n cymuned rygbi yng Nghymru wedi cael eu henwebu yng Ngwobrau Menywod Cymru 2026.

Mae Angharad Collins, Pennaeth Datblygu Clybiau Undeb Rygbi Cymru, wedi cael ei henwebu ac yn un o’r tri olaf sy’n cystadlu am y Wobr Changemaker. Dyma gydnabyddiaeth o’i harweinyddiaeth ragorol, ei hymroddiad i gynaliadwyedd clybiau cymunedol, ei gwaith i ddathlu gwirfoddolwyr a chymunedau, a’i hymdrechion i greu llwybrau newydd ar gyfer cydraddoldeb a chynhwysiant.

Cafodd Angie Prangle, un o wirfoddolwr gwerthfawr Clwb Rygbi Crosskeys, ei henwebu ar gyfer gwobr Gwirfoddolwr y Flwyddyn hefyd. Er na chyrhaeddodd Angie y rownd derfynol, mae enwebiad yn gyflawniad gwych! Mae egni diflino Angie a’i chefnogaeth ddiwyro i’w chlwb a’i chymuned leol yn wyneb llifogydd dinistriol a heriau personol yn ymgorffori’r gorau o rygbi ar lawr gwlad.

Bydd seremoni Gwobrau Menywod Cymru yn cael ei chynnal ar 3 Mawrth yn y Senedd, i ddathlu Diwrnod Rhyngwladol y Menywod.

Llongyfarchiadau gwresog i Angharad ac Angie ar y cyflawniadau haeddiannol hyn!

Mae’r cyn-chwaraewr rhyngwladol a’r athletwr polar Richard Parks wedi lansio Beyond the Breakdown, cyfres newydd o bodlediadau sy’n cysylltu mawrion rygbi Cymru â’r clybiau lleol a’u creodd. Roedd y bennod gyntaf a ryddhawyd yn gynharach y mis hwn yn rhoi sylw i Shane Williams ac Amman United.

Ar ôl treulio blynyddoedd yn herio ei hun yn amgylcheddau mwyaf eithafol y byd – ac yn fuan iawn ar ôl arwain yr actor Will Smith i Begwn y De ar gyfer cyfres Disney+ Pole to Pole – mae Richard Parks yn dychwelyd i fyd rygbi Cymru i ofyn beth all y dyfodol ei gynnig i glybiau lleol a’r cymunedau maen nhw’n eu cynrychioli.

“Y clybiau hyn yw calon ac enaid rygbi Cymru, ac maen nhw’n golygu cymaint i’r cefnogwyr,” meddai Parks. “Roeddwn i eisiau helpu i adrodd straeon y rhai sy’n cadw’r clybiau hyn yn fyw, yn aml yn erbyn pob tebygolrwydd. Mae gan bob un o’r chwaraewyr rydw i wedi’u cyfweld falchder a ffyddlondeb i’r clybiau hynny lle cychwynnodd eu gyrfaoedd. Mae wedi bod yn fraint clywed eu straeon.”

Cliciwch yma i wrando ar gyfres y podlediad nawr.

Ers lansio model buddsoddi newydd clybiau cymunedol y llynedd, mae llawer o glybiau cymunedol eisoes wedi dechrau teimlo’r manteision o gael blaenoriaethau ar y cae i gyd-fynd â blaenoriaethau oddi ar y cae. Mae clybiau wedi dweud eu bod yn denu mwy o wirfoddolwyr sydd ag amrywiaeth o sgiliau, ac mae’r Cyfarwyddwyr yn teimlo’n fwy hyderus a pharod i redeg clybiau a thimau modern, croesawgar a llwyddiannus.

Mae cyflwyno’r lefelau achredu oddi ar y cae wedi grymuso clybiau i rannu disgleirdeb a photensial ein hybiau rygbi cymunedol â chynulleidfaoedd ehangach. Mae hyn yn cael effaith uniongyrchol, gan gynyddu diddordeb noddwyr masnachol, a chan ddenu mwy o lwyddiant mewn ceisiadau grant. Gyda’n gilydd, rydym wedi llwyddo i ddenu’r lefel uchaf o gyllid ychwanegol hyd yma, gyda £2.8 miliwn wedi’i sicrhau ers mis Gorffennaf 2025. Mae’r gefnogaeth hon yn cwmpasu’r holl sbectrwm o gyfleoedd, gan gynnwys grantiau arbed ynni, cyllid o Gronfa Cymru Actif Chwaraeon Cymru, ffermydd gwynt a chyllid y Loteri Genedlaethol, grantiau trwy Ymddiriedolaeth Elusennol Stadiwm y Mileniwm, a mwy.

Er mwyn rhoi mwy fyth o gefnogaeth i glybiau, bydd y tîm Datblygu Clybiau yn anfon canllaw defnyddiol i bob clwb cymunedol cyn y dyddiad cau ar gyfer cyflwyno achrediad model buddsoddi.

Mae’r dyddiad cau ar gyfer cyflwyniadau yn prysur agosáu, ac mae 38 o glybiau ledled Cymru sydd heb gysylltu â’n Swyddogion Busnes Clwb i ddechrau paratoi eu hachrediad.

Mae pob ysgrifennydd clwb wedi cael yr wybodaeth ddiweddaraf. Os oes gennych unrhyw gwestiynau, neu os ydych chi’n teimlo y gallwch gefnogi’ch clwb gyda’i gyflwyniad, cysylltwch â phwyllgor eich clwb.

Mae ymgyrch Pass it Back Undeb Rygbi Cymru yn ein hatgoffa mai ein cymunedau yw’r gwir bŵer tu ôl i rygbi Cymru.

Mae’r holl arian a godir drwy gemau, digwyddiadau a nwyddau rhyngwladol yn cael ei ail-fuddsoddi’n uniongyrchol i’r gêm ledled Cymru, gan gefnogi clybiau, hyfforddwyr, gwirfoddolwyr, dyfarnwyr a chwaraewyr ar bob lefel. Pan fyddwch chi’n cefnogi rygbi Cymru, rydych chi’n helpu i dyfu’r gêm yn eich cymuned eich hun, gan ariannu’r rhaglenni, y bobl a’r cyfleoedd sy’n sicrhau bod ein camp yn ffynnu.

Gyda’n gilydd, rydyn ni’n ei basio yn ôl, fel y gall y gêm gyfan symud ymlaen.